Nacionalizmi shqiptar në modernitetin Osman & Figura e Hasan Prishtinës
me Shasivar Kabashi
Përmbledhje
Në këtë prezantim të Prishtina Talks, Shasivar Kabashi — doktorant me temë "nacionalizmi shqiptar dhe figura e Hasan Prishtinës" — paraqet një lexim historiografik që sfidon narrativat mbizotëruese: nacionalizmi shqiptar, argumenton ai, nuk lindi si kundërvënie ndaj botës osmane, por si dukuri organike brenda projektit të "modernitetit osman" të shekullit XIX.
Kabashi ndërton kornizën historike duke ndjekur reformat e mëdha të Perandorisë Osmane — nga masakra e jeniçerëve në 1826 dhe modernizimi ushtarak i Sulltan Mahmutit II, te Tanzimati (1839), Meshrutiyeti dhe Otomanët e Rinj (Jön Osmanlılar) që kërkonin një shtet perandorak sipas modelit evropian. Në këtë kontekst reformash, shqiptarët — të shpërndarë në disa vilajete — filluan të organizohen politikisht: nga Lidhja e Prizrenit (1878) e cila u themelua për të mbrojtur territoret e Kosovës, Manastirit dhe të tjerëve pas Kongresit të Berlinit, deri te kryengritjet e shekullit XX.
Në pjesën e dytë, Kabashi përqendrohet te figura e Hasan Prishtinës — deputeti i ri shqiptar, arkitekti kryesor i kryengritjes së 1912-ës, dhe mendimtari politik më i sofistikuar i lëvizjes kombëtare shqiptare. Ai analizon takimet e Prishtinës me qeverinë osmane, dallimet e tij nga konservatorët, dhe rolin që luajti në shpalljen e pavarësisë. Përpjekjet e Prishtinës për të mbrojtur trojet shqiptare — përfshirë atë të Kosovës, të Sanxhakut dhe të Maqedonisë — shënojnë njërën nga tentativat më të organizuara për t'i dhënë kombit shqiptar një kornizë politike moderne, brenda logjikës së modernitetit osman por me qëllim autonominë e plotë.
Disa pika që trajtohen: 📌 Moderniteti osman: reforma dhe modernizim si periudhë historike 📌 Masakra e jeniçerëve (1826) si fillim i modernizmit osman 📌 Tanzimati dhe reformat shoqërore-institucionale 📌 Otomanët e Rinj (Jön Osmanlılar) dhe modeli evropian 📌 Kongresi i Berlinit dhe Lidhja e Prizrenit 📌 Nacionalizmi shqiptar brenda kornizës osmane, jo kundër saj 📌 Hasan Prishtina si deputet dhe strateg i kryengritjes 1912 📌 Roli i Prishtinës në shpalljen e pavarësisë dhe mbrojtjen e trojeve
📍 Prishtina Talks