Si ndryshon gjendja e një populli?

Në pjesën e dytë të ciklit "Për një sociologji të profecisë", Rudian Zekthi zhvillon tezën qendrore që i jep ciklit titullin e dytë: si ndryshon gjendja e një populli? Duke u nisur nga premisa e paraqitur në pjesën e parë — se shoqëria është një "enë e zbrazët" e përbërë nga grupet që rivalizojnë për t'i imponuar kuptim — Zekthi kalon te pyetja praktike: cili është mekanizmi konkret i ndryshimit?

Zekthi kundërshton dy kuptime të gabuara mbi ndryshimin: idenë romantike/nacionaliste që një popull është "superior" ose "më i mirë se popujt e tjerë", dhe idenë elitiste që ndryshimi vjen nga lart e jashtë. Në vend të tyre, ai paraqet tezën profetike: ndryshimi ndodh kur brenda një populli lind një grup që bart një premisë (ide, tezë, mesazh) të fortë dhe që fillon të bindë të tjerët për të. Ky grup nuk ka nevojë të jetë i madh — historia profetike tregon se grupet e vogla me bindje të thellë mund të ndryshojnë krejt trajektoren e një populli.

Në fund, Zekthi e aplikon këtë kornizë te konteksti konkret shqiptar — te muslimanët shqiptarë në Shqipëri dhe në Kosovë — dhe argumenton se përgjegjësia për ndryshimin nuk mund t'i besohet as "romantizmit kombëtar" as pritjeve nga jashtë. Ndryshimi vjen vetëm nëse muslimanët shqiptarë formojnë grupin që bart një tezë të qartë profetike dhe fillon ta artikulojë atë në hapësirën publike.

Disa pika që trajtohen: 📌 Nga "shoqëria si enë" te pyetja praktike: si ndryshon një popull? 📌 Kritika e idesë romantike/nacionaliste të superioritetit të popullit 📌 Kritika e idesë elitiste që ndryshimi vjen nga jashtë 📌 Teza profetike: grupi bartës i premisës si mekanizëm i ndryshimit 📌 Historitë profetike si dëshmi për fuqinë e grupeve të vogla 📌 Aplikimi te muslimanët shqiptarë në Shqipëri dhe Kosovë 📌 Përgjegjësia e vetërishikimit dhe formimit të grupit

📍 Prishtina Talks