Raporti mbi çështjen shqiptare
me Rudian Zekthi
Përmbledhje
Në këtë prezantim të Prishtina Talks, Rudian Zekthi paraqet një raport polemik dhe kritik mbi "çështjen shqiptare" siç ka evoluar në ligjërimin publik të tre muajve të fundit në shtypin shqiptar dhe në qarqet politike. Ligjërata është njëkohësisht analizë, kritikë e mprehtë dhe thirrje për një riformulim të plotë të mënyrës si kombi shqiptar e sheh çështjen e vet kombëtare në raport me Serbinë, me Kosovën, dhe me vetë strukturat politike të kombit.
Zekthi bën një tezë të fortë: "çështja shqiptare" nuk është kryesisht problem me Serbinë ose me faktorët e jashtëm — është problem me elitat politike shqiptare, si në Shqipëri ashtu edhe në Kosovë, që sipas tij kanë "shitur" interesat kombëtarë sistematikisht dhe që sot vazhdojnë të mos sfidojnë ekspansionizmin dhe pretendimet serbe. Ai kujton se qeveria shqiptare e kohës së luftës së Kosovës nuk shpalli as formalisht luftë kundër Serbisë kur po ushtrohej spastrim etnik mbi shqiptarët e Kosovës, dhe se një lloj "admirimi" ose "pëlqimi" për serbët vazhdon të ekzistojë në disa qarqe shqiptare zyrtare — një anomali që ai e cilëson si "të vetmin problem të vërtetë kombëtar".
Në pjesën qendrore, Zekthi analizon si sfidohet dhe si duhet të sfidohet ky realitet — pse është përgjegjësia e elitave politike shqiptare, e klasës intelektuale, e trupës mediatike, që të menaxhojnë "çështjen shqiptare brenda kufive" të vetë shqiptarëve; pse rreziku më i madh nuk vjen nga tashmë-agresorët e njohur, po nga vetë-shitja e mbrendshme; dhe pse konceptet themelore si "burri politik" dhe "përgjegjësia kombëtare" duhen ripërkufizuar në kontekstin bashkëkohor. Ai analizon me hollësi rolin e pakënaqësisë popullore, mundësitë e organizimit alternativ, dhe pse çështja e territorit është më pak thelbësore sesa çështja e vetëdijes politike të kombit.
Ligjërata mbyllet me analizë të gjendjes në Serbinë e Veriut ("Vranje serbe") dhe implikimet për Kosovën dhe Shqipërinë — një thirrje për vetërishikim të thellë të mënyrës si shqiptarët e mendojnë veten si komb, dhe një refuzim i kompromiseve që sipas Zekthit vazhdojnë të minojnë interesat vitalë të popullit.
Disa pika që trajtohen: 📌 "Çështja shqiptare" e riformuluar: problemi është i brendshëm, jo i jashtëm 📌 Kritikë e mprehtë e elitave politike shqiptare në Shqipëri dhe Kosovë 📌 Roli i qeverive shqiptare gjatë luftës së Kosovës 📌 "Admirimi" ose "pëlqimi" i heshtur për serbët në qarqe zyrtare 📌 Përgjegjësia e klasës politike, intelektuale dhe mediatike 📌 Vetëdija politike si më e rëndësishme se territori 📌 Ripërkufizimi i "burrit politik" dhe "përgjegjësisë kombëtare" 📌 Vranje serbe dhe implikimet për strategjinë kombëtare
📍 Prishtina Talks
Mendimet dhe qëndrimet e shprehura nga mysafirët tanë janë të vetë folësve dhe nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht qëndrimet e Prishtina Talks.