Parimi i autoktonisë | Gjashtë parimet e thirrjes profetike
me Rudian Zekthi
Përmbledhje
Në këtë ligjëratë të Prishtina Talks, Rudian Zekthi vazhdon ciklin "Gjashtë parimet e thirrjes profetike" me parimin e tretë — parimin e autoktonisë. Duke u nisur nga ajeti i Ibrahimit ("Ne asnjë të dërguar nuk e dërguam ndryshe veçse në gjuhën e popullit të vet"), Zekthi ndërton tezën se lidhja midis njerëzve dhe truallit është një parim universal, i vetëvetishëm, i patjetërsueshëm — dhe pikërisht për këtë arsye është një kurth me dy tehe: ata që janë në truallin e vet e marrin këtë lidhje si të mirëqenë dhe rrezikojnë ta humbin, ndërsa ata që synojnë truallin e tjetërkujt nxjerrin prej vetes maksimumin që ta shkulin autoktonin nga rrënjët.
Pjesa qendrore aplikon këtë parim mbi rastin e muslimanëve në shoqërinë shqiptare. Zekthi argumenton se muslimanët shqiptarë kanë pranuar në heshtje statusin e "dhimmiut" — të tolerohen brenda sistemit pa akses në përcaktimin e tij — dhe kjo është pasojë e drejtpërdrejtë e mangësisë së davetit vertikal, i cili do t'u siguronte të drejtën për të kushtëzuar sistemin. Ai gjurmon rrënjët e këtij inferioriteti të përbrendësuar te idiotësitë armiqësore që kanë depërtuar në zemër: "feja juaj është e pushtuesit", "ju jeni pasardhës të kolonëve turq", "ne ju ruajtëm fenë në male". Në sfondin historik, ai kthehet te dallimi midis rastit të Musab bin Umejrit që shkoi si mësues në Medine (jo si udhëheqës i davetit — ballin e mbanin autoktonët Ensarë) dhe rasteve ku daveti u përhap përmes qytetërimit më të lartë — Afrika, Indonezia, Malajzia — dhe konstaton se sot muslimanët shqiptarë nuk kanë as autoktoninë e mbrojtur dhe as avantazhin e qytetërimit superior. Ligjërata mbyllet me përgjegjësinë që nga kjo del: kthimi te njohja e Zotit dhe e Kuranit si e vetmja rrugë përmes së cilës ky popull mund të ndryshojë gjendjen.
Disa pika që trajtohen:
📌 Ajeti i Ibrahimit dhe kuptimi i "autoktonisë" — lidhja e patjetërsueshme mes njerëzve dhe truallit 📌 Paradoksi me dy tehe: parim i vetëvetishëm që mund të kthehet në verbëri 📌 Muslimanët e parë: qëllimi ishte të qirojnë ajërin, jo të pushtojnë tokën 📌 Statusi i "dhimmiut" që muslimanët shqiptarë kanë pranuar në heshtje 📌 Idiotësitë armiqësore që janë përbrendësuar: "feja e pushtuesit", "kolonët turq" 📌 Musab bin Umejri në Medine: kush s'është autokton mban prapavijën 📌 Vërejtja për thirrësit që zgjedhin rolin e "mësuesit" në vend të ballës 📌 Shmangja tjetër: avantazhi i qytetërimit më të lartë që sot ne s'e kemi 📌 Muhamedi a.s. u përzu, ne pranuam të përzëhemi në qoshet e domenit publik
📍 Prishtina Talks
Mendimet dhe qëndrimet e shprehura nga mysafirët tanë janë të vetë folësve dhe nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht qëndrimet e Prishtina Talks.