Xhemijeti, koha, rrethanat, personalitetet, sfidat dhe sukseset

Në këtë prezantim të Prishtina Talks, profesori Nexhmedin Spahiu — profesor i shkencave politike dhe marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin AAB, i njohur për njëmbëdhjetë librat e tij historikë-politikë — trajton në thellësi historinë e Xhemijetit, organizatës politike të muslimanëve shqiptarë të Kosovës, Sanxhakut dhe Maqedonisë e themeluar në vitin 1919 nga Nexhib Draga.

Spahiu argumenton se Xhemijeti është një kapitull i pashkruar sistematikisht i historisë shqiptare, dhe zbulon disa fakte të pak-njohura: që Nexhib Draga ishte udhëheqës i Kongresit të Dytë të Manastirit (ku u vendos alfabeti aktual), që pavarësia e Shqipërisë u shpall në Shkup nga Draga dhe Hasan Prishtina më 13 tetor 1912 — para shpalljes në Vlorë — por u "hesht" pas pushtimit të menjëhershëm serb, dhe që Xhemijeti dështoi projektin e Mbretërisë Serbo-Kroate-Sllovene duke futur muslimanët shqiptarë si zë të organizuar në atë parlament.

Spahiu ndjek më pas trajektoret e trashëgimtarëve — vëllain Ferat Draga që u dërgua në Ankara për t'u takuar me qeverinë e Ataturkut për të mbrojtur shqiptarët e Kosovës — dhe konteksualiziomin bashkëkohor: mësimin kryesor për Kosovën e sotme, që sipas tij nuk është ndjekur nga qeverisja e Albin Kurtit dhe qëndrimet e Vjosa Osmanit ndaj Macron-it dhe Scholz-it. Për të, aleatët dhe diplomacia e matur — sipas modelit të Nexhib Dragës dhe Ibrahim Rugovës — janë kushti i pashmangshëm i mbijetesës së një shteti të vogël si Kosova.

Disa pika që trajtohen: 📌 Nexhib Draga si udhëheqës i Kongresit të Dytë të Manastirit 📌 Pavarësia e Shqipërisë e shpallur në Shkup më 13 tetor 1912 📌 Pse ky fakt u "hesht" nga historiografia shqiptare 📌 Themelimi i Xhemijetit dhe konteksti pas Luftës së Parë Botërore 📌 Xhemijeti si organizatë patriotike shqiptare, jo thjesht fetare 📌 Dështimi i projektit të Mbretërisë Serbo-Kroate-Sllovene 📌 Ferat Draga dhe misioni në Ankara për të mbrojtur shqiptarët 📌 Mësimet për Kosovën e sotme: mbajtja e aleatëve dhe diplomacia e matur

📍 Prishtina Talks

Prishtina Talks 05