Media dhe çrregullimi informativ në epokën post-truth
me Festim Rizanaj
Përmbledhje
Në këtë prezantim të Prishtina Talks, Festim Rizanaj — studiues i mediave nga Prizreni me doktoraturë nga Universiteti Anadolu në Turqi dhe drejtues i projektit "Hibrid" për filtrimin dhe identifikimin e dezinformatave — trajton në thellësi konceptin "post-truth" dhe pasojat e tij për peizazhin mediatik bashkëkohor.
Rizanaj fillon me gjenezën e termit — të shpallur nga Oxford Dictionary si fjala e vitit 2016 pas fushatës së Donald Trump-it dhe referendumit të Brexit-it, ku dezinformatat dhe lajmet e rreme luajtën rol vendimtar — dhe zhvillon konceptin e "post-truth politics" ku bindjet, ideologjia dhe emocionet dalin përpara faktit të vërtetuar. Ai shqyrton kategoritë e ndryshme të "çrregullimit informativ" (misinformim, dezinformim, malinformim), dhe përdor shembullin e narrativës ruse për "armët biologjike në Ukrainë" si rast paradigmatik të prodhimit të qëllimshëm të dyshimit.
Në pjesën e dytë, Rizanaj kalon te transformimi i medias në epokën e Facebook-ut dhe Google-it: si u kalua nga një sistem ku gazetari ishte "autoriteti i lajmit" te një sistem ku platformat teknologjike janë tashmë ndërmjetësit kryesorë, si funksionojnë "flluskat e informacionit" që i japin përdoruesit vetëm çka konfirmon bindjet e tij, dhe si klikbeit-i dhe manipulimi i fakteve kanë erozionuar besueshmërinë e medias tradicionale. Ligjërata mbyllet me pyetjen praktike se si mund t'i përgjigjet gazetaria profesionale këtij realiteti të ri — duke u bërë më shumë verifikues i fakteve sesa prodhues i tyre.
Disa pika që trajtohen: 📌 Post-truth si termi i vitit 2016 sipas Oxford Dictionary 📌 Fushata e Trump-it dhe Brexit si rastet paradigmatike 📌 Post-truth politics: bindjet dhe emocionet përpara faktit 📌 Kategoritë e çrregullimit informativ: mis-, dez-, malinformim 📌 Narrativa ruse për "armët biologjike" në Ukrainë 📌 Nga gazetari-autoritet te platformat teknologjike si ndërmjetës 📌 Flluskat e informacionit dhe konfirmimi selektiv 📌 Erozioni i besueshmërisë së medias dhe roli i ri i verifikuesit
📍 Prishtina Talks