Mosleximi & Një libër i thjeshtë

Në këtë prezantim të Prishtina Talks, shkrimtari dhe mendimtari Fatmir Baçi nga Novi Pazari — profesor dhe autor i njohur në letërsinë shqipe, që spikat për qasjen e tij filozofike, estetike dhe letrare — trajton dy tema të lidhura ngushtë: fenomenin alarmant të mosleximit në shoqërinë shqiptare, dhe leximin analitik të veprës së tij "Një libër i thjeshtë".

Baçi fillon me diagnozën e situatës: pse shqiptarët — një popull me tradita të pasura letrare dhe intelektuale — sot janë ndër popujt që lexojnë më pak në rajon dhe në Evropë? Ai argumenton se leximi nuk është vetëm një aktivitet zbavitës apo edukativ; leximi "kërmbul individualitetin" — pra formon dhe garanton identitetin autentik të njeriut si qenie që mendon, ndjen dhe krijon. Kur një shoqëri ndalon së lexuari, ajo humbet aftësinë e mendimit të pavarur dhe të kritikës — dhe kjo është pikërisht ajo që ka ndodhur në hapësirën shqiptare, ku Kosova ka nën-njohuri kolektive për problemin që zgjat me qindra vjet.

Në pjesën qendrore, Baçi analizon rolin e profesorëve, prindërve dhe institucioneve arsimore në kultivimin ose në shkatërrimin e dëshirës për lexim — duke argumentuar se nëse nuk fillojmë vetë të lexojmë, s'mund t'i mësojmë të tjerët. Ai lidh leximin me dimensionin fetar: "leximi" është urdhri i parë kuranor ("Ikra") dhe thelbi i besimit është arritja e kënaqësisë së Zotit përmes dijes. Ai shqyrton edhe konfliktet gjeneracionale që dalin nga mosleximi — konflikte mes fëmijëve dhe prindërve, mes nxënësve dhe mësuesve — dhe pse këto s'do të zgjidheshin pa një rikthim serioz te libri.

Ligjërata mbyllet me prezantimin e librit të Baçit "Një libër i thjeshtë" — një vepër që bart brenda vetes "të gjithë librat" siç thotë ai — dhe me thirrjen praktike që çdonjëri të fillojë me leximin serioz të tij si mënyrë e riformimit personal dhe shoqëror.

Disa pika që trajtohen: 📌 Diagnoza e mosleximit në shoqërinë shqiptare 📌 Leximi si kërmbulës i individualitetit dhe identitetit 📌 Përgjegjësia e Kosovës për tradita të pasura letrare të humbura 📌 Roli i profesorëve dhe prindërve në kultivimin e dëshirës për lexim 📌 "Ikra" si urdhri i parë kuranor dhe dimensioni fetar i leximit 📌 Konfliktet gjeneracionale që dalin nga mosleximi 📌 Analiza e librit "Një libër i thjeshtë" të Baçit 📌 Thirrje praktike për rikthim te libri serioz

📍 Prishtina Talks

Mendimet dhe qëndrimet e shprehura nga mysafirët tanë janë të vetë folësve dhe nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht qëndrimet e Prishtina Talks.